Qeyri-kommersiya təşkilatı METR tərəfindən aparılan tədqiqat göstərib ki, süni zəka alətlərinin proqramlaşdırmada kömək məqsədilə istifadəsi — gözlənilənin əksinə olaraq — işin sürətini artırmaq əvəzinə, hətta təcrübəli proqramçılar üçün belə, onu ləngidə bilər.
Cursor və GitHub Copilot kimi məşhur süni zəka əsaslı kodlaşdırma alətlərindən avtomatik kod generasiyası vasitəsilə məhsuldarlığın artırılması gözlənilirdi. Lakin aparılan tədqiqat bu gözləntini doğrultmayıb.
My-news.az Technote.az-a istinadən xəbər verir ki, OpenAI, Google DeepMind, Anthropic və xAI kimi qabaqcıl şirkətlərin modellərinə əsaslanan bu alətlər proqram təminatının hazırlanmasında ciddi irəliləyişlər göstərsə də, METR-in 10 iyul tarixində apardığı test bu irəliləyişlərin real effektivliyini sual altına qoyur.
Tədqiqatda açıq mənbəli proqram təminatı üzərində çalışan 16 təcrübəli proqramçı iştirak edib. Onlara, əsasən özləri işlədikləri böyük repozitoriyalardan götürülmüş 246 real tapşırıq təqdim olunub. Bu tapşırıqların yarısı Cursor Pro da daxil olmaqla süni zəka alətləri ilə, digər yarısı isə bu alətlərsiz yerinə yetirilib.
Tərtibatçılar testə başlamazdan əvvəl süni zəkanın tapşırıqların icra müddətini orta hesabla 24% azaldacağını güman edirdilər. Ancaq nəticələr tam əksi oldu: süni zəka köməkçilərinin istifadəsi, ümumilikdə, iş vaxtını 19% artırdı. Tədqiqatçılar bu nəticəni gözlənilməz adlandıraraq qeyd ediblər ki, avtomatlaşdırmanın işi sürətləndirəcəyi düşünülürdü, əks təsir isə təəccüblüdür.
Qeyd edək ki, iştirakçıların yalnız 56%-i əvvəllər Cursor ilə təcrübəyə malik idi, baxmayaraq ki, onların əksəriyyəti (94%) böyük dil modellərinə əsaslanan veb interfeyslərlə iş təcrübəsinə sahib idi. Təcrübənin nəticələrinə ilkin təcrübəsizliyin təsirini azaltmaq məqsədilə testdən əvvəl onlara Cursor-dan istifadə qaydaları öyrədilmişdi.
Tədqiqatın nəticələrinə əsasən, süni zəkaya sorğu yazmaq və cavab gözləmək üçün sərf olunan vaxt birbaşa kodlaşdırma ilə müqayisədə ümumi iş prosesini ləngidir. Həmçinin məlum olub ki, süni zəka böyük və mürəkkəb kod bazaları ilə işləməkdə çətinlik çəkir.
Tədqiqatın müəllifləri bu nəticələrə əsasən qəti qənaətlər çıxarmağın hələ tez olduğunu bildiriblər. Onların fikrincə, süni zəka sistemləri — xüsusilə təcrübəli proqramçılar üçün — hazırkı mərhələdə səmərəsiz görünə bilər. Eyni zamanda qeyd olunub ki, texnologiya sürətlə inkişaf edir və bu tədqiqatın nəticələri cəmi bir neçə ay ərzində aktuallığını itirə bilər.